Warren Buffett, một trong những bậc thầy đầu tư nổi tiếng nhất thế giới, gần đây đã đưa ra cảnh báo về một “sai lầm khủng khiếp” mà nhiều nhà đầu tư không nhận ra. Ông nhấn mạnh rằng, mặc dù không đồng ý với Giả thuyết Thị trường Hiệu quả (Efficient Markets Hypothesis), cho rằng thị trường không hoàn toàn lý trí và hoàn hảo, nhưng đối với hầu hết các nhà đầu tư bình thường, việc đầu tư vào các quỹ chỉ số chi phí thấp vẫn là sự lựa chọn hợp lý nhất.

Q1: Sai lầm khủng khiếp mà Buffett đề cập là gì?

Buffett cảnh báo rằng sai lầm thường gặp nhất của các nhà đầu tư là cố gắng “đánh bại thị trường” hoặc giao dịch quá nhiều, với kỳ vọng kiếm được lợi nhuận cao thông qua việc mua bán cổ phiếu một cách thường xuyên. Ông cho rằng nhiều nhà đầu tư không nhận thức được khả năng của bản thân cũng như tình hình thị trường, dễ rơi vào sự tự tin thái quá và hành động mù quáng, điều này dẫn đến tổn thất tài chính.

Bản thân ông nhiều năm qua luôn kiên định với triết lý đầu tư giá trị, chọn nắm giữ các doanh nghiệp bị định giá thấp và có khả năng sinh lời ổn định trong dài hạn. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận rằng không phải nhà đầu tư nào cũng có khả năng phân tích sâu sắc các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp, vì thế ông khuyên hầu hết các nhà đầu tư nên chọn các quỹ chỉ số chi phí thấp để chia sẻ lợi ích từ sự phát triển tổng thể của thị trường.

Q2: Tại sao Buffett không tin vào Giả thuyết Thị trường Hiệu quả?

Giả thuyết Thị trường Hiệu quả cho rằng mọi thông tin có sẵn đều được phản ánh ngay lập tức vào giá cả, dẫn đến không có nhà đầu tư nào có thể vượt trội hơn thị trường trong thời gian dài. Buffett nhận thấy rằng trong thực tế, giá thị trường thường bị tác động bởi cảm xúc, phản ứng thái quá hoặc phán đoán phi lý, từ đó dẫn đến tình trạng bị định giá thấp hoặc cao.

Đây cũng chính là lý do cốt lõi cho các khoản đầu tư của ông: phát hiện những doanh nghiệp chất lượng nhưng bị định giá thấp và nắm giữ dài hạn, thông qua thời gian để thu lợi nhuận vượt trội. Quá trình này thách thức lý thuyết thị trường hiệu quả, thể hiện cái nhìn độc đáo của ông về sự không hoàn toàn lý trí của thị trường.

Q3: Nếu Buffett không tin vào Giả thuyết Thị trường Hiệu quả, tại sao vẫn khuyên mọi người đầu tư vào các quỹ chỉ số?

Buffett hiểu rằng dù bản thân có thể đầu tư thông qua kiến thức và kinh nghiệm sâu sắc, nhưng những kỹ năng này thường khó được các nhà đầu tư bình thường sao chép hoặc duy trì. Do đó, ông khuyên dùng các quỹ chỉ số chi phí thấp, vì các sản phẩm này theo dõi hiệu suất tổng thể của thị trường, phí giao dịch thấp và phân tán rủi ro, giúp hầu hết các nhà đầu tư tránh được những tổn thất do giao dịch liên tục.

Ông đã từng khẳng định ở nơi công cộng rằng nếu di sản của ông được quản lý bởi vợ của ông, ông mong muốn toàn bộ số tiền sẽ được đầu tư vào quỹ chỉ số S&P 500, điều này thể hiện sự tin tưởng cao độ của ông vào đầu tư chỉ số.

Q4: Nhà đầu tư có thể tránh mắc phải sai lầm khủng khiếp như thế nào?

Buffett khuyên các nhà đầu tư nên kiên nhẫn, không nên bị tác động bởi sự biến động ngắn hạn của thị trường hoặc hành động một cách bốc đồng. Ông cho rằng hầu hết mọi người nên duy trì đầu tư định kỳ, nắm giữ các quỹ chỉ số chi phí thấp, để thông qua hiệu ứng lãi kép theo thời gian, đạt được sự gia tăng tài sản.

Thêm vào đó, việc xây dựng tâm lý đầu tư đúng đắn cũng rất quan trọng. Buffett cho rằng, hiểu rõ khả năng chịu rủi ro của bản thân, tránh việc tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn, là chìa khóa giúp giảm thiểu quyết định sai lầm. Ông đã từng nói: “Thị trường là nơi chuyển giao tiền từ những người thiếu kiên nhẫn sang những người có kiên nhẫn.”

Q5: Điều này có ý nghĩa gì đối với các nhà đầu tư bình thường?

Điều này cho chúng ta thấy rằng, bất kể thị trường có biến động ra sao, việc đầu tư lý trí và dài hạn mới là con đường dẫn đến thành công. Mặc dù Buffett là bậc thầy trong việc chọn lựa cổ phiếu, nhưng ông thấu hiểu rằng khả năng của mình có giới hạn, do đó mới đưa ra những lời khuyên đầu tư thực tế và vững chắc.

Đối với phần lớn các nhà đầu tư, việc chấp nhận thực tế rằng thị trường không hoàn hảo và lý trí, đồng thời lựa chọn các quỹ chỉ số chi phí thấp, phân tán rộng rãi sẽ giúp bảo vệ tài sản trong môi trường thị trường phức tạp và từ từ tích lũy tài sản.

Tóm lại, cảnh báo của Buffett nhắc nhở chúng ta không nên sa vào ảo tưởng “đánh bại thị trường”, mà quan trọng hơn là phát triển sự kiên nhẫn và kỷ luật trong đầu tư dài hạn, đây chính là chìa khóa để tránh thất bại trong đầu tư. Thị trường đầu tư dù có đầy rẫy những yếu tố không chắc chắn, nhưng việc lựa chọn lý trí và quản lý rủi ro sẽ đồng hành cùng bạn để đi xa hơn.

You may also like: Tại sao bạn không nên chỉ dựa vào doanh thu từ quảng cáo?